Soğuk Savaş Döneminde Silahlanma Yarışı

Nükleer silahlar

 

“3. Dünya savaşında hangi silahların kullanılacağını bilmiyorum ama 4. Dünya savaşında taş ve sopalar olacağını biliyorum.”

Albert Einstein

 

 

ANAHTAR KAVRAMLAR:

İki kutuplu sistem,nükleer silahlar, Amerika ve Rusya

 

Bu araştırmamda tarihte çok önemli bir yeri olan ve insan tarihini bitirmeye gücü olan nükleer silahları araştırdım. Nükleer silahlar ilk bulunduğundan beri dünya kaderini değiştirdi. Bu silahlar sayesinde savaşlar eskisi gibi olmayacaktı. İnsanlar ilk dönemlerden beri korunma ve avlanma için silahları kullandı, yıllar içinde bu silahlar çok gelişti ve barutun bulunmasıyla en etkili silahlar yapıldı. Bunlar içinde nükleer silahlar en tehlikelileridir çünkü gerçek anlamda dünyayı yok etmeye yetecek gücü vardır. Bu yüzden Einstein bir dünya savaşı daha olursa bunun uygarlığın sonunu getireceğini ve insanların sonunda en ilkel silahları kullanacağını söyler.

 

 

Nükleer silah nedir?

 

Nükleer silah, nükleer reaksiyon ve nükleer fisyonun birlikte kullanılmasıyla ya da çok daha kuvvetli bir füzyonla elde edilen yüksek yok etme gücüne sahip silahtır. Genel patlayıcılardan farklı olarak çok daha fazla zarar vermek amaçlı kullanılır. Sadece kullanılan bir silah, tüm bir kenti ya da bir ülkeyi canlı, cansız ne varsa tamamen yok edecek güçtedir.

İki temel nükleer silah türü vardır. İlki, Hiroşima‘ya atılan uranyum veya Nagasaki‘ye plutonyum bombasındaki gibi uranyumötesi ağır atom çekirdeklerini bölerek enerji elde eden fisyon bombalarıdır. Bu silahlarda uranyum ve plütonyum gibi ağır elementlerin parçalanabilir izotopları, süperkritik kütle denilen belli bir ağırlık limiti üzerinde bir araya getirildiğinde zincirleme reaksiyona girerek çok büyük bir güç üretirler. Hidrojen bombası veya füzyon bombası denen ikinci tipte ise ateşlenen bir fisyon bombası ile hidrojen çekirdekleri birleşmeye (füzyona) zorlanır, bu sayede çok yüksek bir enerji ortaya çıkar. Fisyon bombalarının teorik üst limitleri olsa da, füzyon bombalarının gücünde bir üst limit yoktur. (htt)2

http://www.pressmedya.com/resim/250×190/2012/06/13/nukleerbaslik.jpg

 

 

Nükleer silahların yayılması

Sovyetler Birliği nükleer araştırma programını 1930’larda başlatmıştı, ancak ilk Sovyet atom bombası denemesinin gerçekleştirilmesi 1949’u buldu. 1950’ler agresif nükleer silah yatırımlarının on yılı oldu. ABD ilk hidrojen bombasını 1951’de denedi.

 

1953’te Sovyetler Birliği ilk hidrojen bombasını denedi. İngiltere 1952’de nükleer güç olduğunu ilan etti ve ilk hidrojen bombasını beş yıl sonra denedi. 1958’de ABD ve Sovyetler Birliği nükleer denemelerle ilgili geçici bir moratoryum üzerinde anlaştı. Nükleer denemelerin yasaklanmasının müzakeresi için iyi bir fırsat gibi görünüyordu. Ancak politik ve askeri gelişmeler moratoryumun kısa sürmesine sebep oldu. 1960 yılında Fransa kendisini dördüncü nükleer güç olarak deklere etti ve 1961’de Sovyetler Birliği moratoryumu bozarak çok kısa bir sürede, 58 megatonluk bir tanesi de dahil (Hiroşima’ya atılan 20 kiloton ile karşılaştırıldığında 58,000 kilotondur) 30 bomba denedi. ABD Pasifik’teki nükleer denemelerini tekrar baslatti.

 

Hiroshima öncesi ve sonrası

1950’ler agresif nükleer silah yatırımlarının on yılı oldu. ABD ilk hidrojen bombasını 1951’de denedi. 1953’te Sovyetler Birliği ilk hidrojen bombasını denedi. İngiltere 1952’de nükleer güç olduğunu ilan etti ve ilk hidrojen bombasını beş yıl sonra denedi. 1958’de ABD ve Sovyetler Birliği nükleer denemelerle ilgili geçici bir moratoryum üzerinde anlaştı. Nükleer denemelerin yasaklanmasının müzakeresi için iyi bir fırsat gibi görünüyordu. (icanw)

 

Soğuk Şavaş sırasında silahlanma yarışı

 

1960’lar ve 1980’ler arasında ABD ve Sovyetler Birliği arasında yoğun bir silahlanma yarışı gerçekleşti. 1986 yılında silahlanma yarışı zirve yaptı. O dönemde iki süper gücün birlikte 70,500 nükleer silahı bulunuyordu. Bu silahların toplam gücü dünyayı ve üzerinde yaşayan canlıları 25 defa ortadan kaldırmaya yetiyordu. ABD ve Sovyetler Birliği birbirlerinin nükleer cephanelerini yakından takip etti. Her defasında biri diğerinin cephaneliğini büyüttüğünden veya yeni tür bir nükleer silah sahibi olduğundan şüpheleniyordu. Bu ne ABD’nin ne de Sovyetler Birliği’nin kendisini durdurabildiği çılgınca bir silahlanma yarışına sebep oldu. Her zaman düşmanın daha büyük, güçlü ve gelişmiş bir nükleer cephaneliğe sahip olması riski vardı.iki devlet de nükleer silahlarını diğerinin sınırlarına doğrudan yönlendirmiş ve dakikalar içinde fırlatmaya hazır durumdaydı. Nükleer güçler ‘karşılıklı garantili imha’ veya ‘MAD’ olarak adlandırılan bir askeri doktrin uyguluyordu. Bu doktrin iki tarafın da düşmanca bir nükleer saldırı durumunda birbirini yok etmeye yetecek kadar nükleer cephaneliği olduğunu öngörüyordu. Beklenen senaryo, mesela, ABD’nin Sovyetler Birliği’ni göreceli olarak küçük bir nükleer silah ile vurması durumunda Sovyetler Birliği’nin anında daha büyük bir saldırı gerçekleştirmesi, bunun sonucunda ABD’nin daha da büyük bir karşı saldırısıydı. Sonuç karşılıklı garantili imhaydı. Aslında, büyük çaplı bir nükleer savaş sadece ABD ve Sovyetler Birliği’nin değil bütün dünyanın imhasını garanti ediyordu. (icanw)

 

Günümüzde nükleer silahlar

 

Dünya üzerindeki nükleer silahların tam rakamı bilinmiyor. 1945’ten beri 128,000’in üzerinde savaş başlığı üretildi. Bunlardan, kabaca yüzde 55’ini ABD ve yüzde 43’ünü Sovyetler Birliği/Rusya üretti. 1986 yılında, Soğuk Savaş’ın sonuna doğru, dünya üzerinde yaklaşık 70,500 nükleer savaş başlığı bulunuyordu.

 

Resmi olarak beş nükleer gücün— ABD, Rusya, İngiltere, Fransa ve Çin- yakın gelecekte nükleer silahlarından arınmak gibi bir niyeti yok gibi görünüyor. Nükleer caydırıcılığı hala gerekli görüyorlar. Bugün bütün nükleer silahların neredeyse yüzde 97’si ABD ve Rusya’da bulunuyor. Yaklaşık olarak 12,500 nükleer silah ABD ve Rusya’da operasyonel olarak bulunurken diğerleri ya depolarda ya da sökülmeyi bekleyerek duruyor. Dünyadaki toplam cephanelik— sökülmeyi bekleyenler ve rezervler dahil— Stockholm International Peace Research Institute tarafında 2009 yılında 23,300 olarak tahmin edildi. Bu İkinci Dünya Savaşı’nda kullanılan toplam ateş gücünün 2000 katıdır- dolayısıyla da gerçekleştirilen azaltımlara rağmen dünyayı ve üzerindeki canlıları yok etme kapasitesinin bir kaç katıdır.

Nükleer silahların yapımının ve geliştirilmesinin devam etmesi nükleer silah sahibi olmayan ülkelere çok tehlikeli bir mesaj göndermektedir. Nükleer güçler için çözüm, özellikle en büyük cephaneliğe sahip ABD ve Rusya için, nükleer silahsızlanmanın ve nükleer silahların yayılmamasının madalyonun iki yüzü olduğunu kabul etmektir. Nükleer silahların varlığı yayılmayı tetiklemektedir. Tamamen nükleer silahlardan arınmak nükleer silahların çekici bir seçenek olmadığını gösterecektir. (icanw)

 

HABER:

Obama’dan kritik nükleer indirim kararı

 

03.04.2010

ABD’nin Türkiye, İtalya, Hollanda, Almanya ve Belçika’daki üslerde bulunan 200 adet nükleer bomba stokunu azaltacağı ileri sürülüyor

ABD Başkanı Barack Obama’nın, ülkesinin nükleer silahlarla ilgili politikasını gelecek hafta yeniden düzenleyeceği iddia edildi. Bu kapsamda, Washington’un Türkiye’nin de aralarında bulunduğu NATO üyesi 5 Avrupa ülkesinden nükleer bombalarını geri çekebileceği ileri sürüldü. İngiliz Times gazetesinin haberine göre, Obama’nın politikası ABD’nin nükleer silahlarla ilgili stokunu azaltmasını, yeni sistemler ve silahlar geliştirilmemesi taahhüdünde bulunmasını içerecek. (sabah)

Nükleer silahların gücünü anlamak için internetten nükleer silah denemelerini izleyebilirsiniz

 Nükleer Deneme – YouTube

 

Kaynaklar:

http://www.icanw.org/history

http://tr.wikipedia.org/wiki/N%C3%BCkleer_silah

http://www.sabah.com.tr/Dunya/2010/04/03/obamadan_kritik_nukleer_indirim_karari

http://www.youtube.com/watch?v=yCC52iGz2no

http://www.pressmedya.com/resim/250×190/2012/06/13/nukleerbaslik.jpg

 

Nurettin Ç

Works Cited

03 04 2010. <http://www.sabah.com.tr/Dunya/2010/04/03/obamadan_kritik_nukleer_indirim_karari >.

<http://tr.wikipedia.org/wiki/N%C3%BCkleer_silah >.

icanw. <http://www.icanw.org/history >.

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s